XỬ PHẠT HÀNH VI XẢ NƯỚC THẢI GÂY Ô NHIỄM MỚI NHẤT
Theo đánh giá của các cơ quan quản lý môi trường, ô nhiễm nguồn nước hiện nay không chỉ xuất phát từ các khu công nghiệp, cụm công nghiệp mà còn đến từ nhiều cơ sở y tế, bệnh viện, cơ sở chế biến thực phẩm, làng nghề và khu dân cư tập trung. Trong đó, nước thải y tế được xem là loại nước thải có mức độ nguy hiểm cao bởi chứa nhiều vi sinh vật gây bệnh, hóa chất độc hại, dược phẩm, kim loại nặng và các chất có khả năng gây ảnh hưởng lâu dài đến môi trường nếu không được xử lý theo đúng quy định.
Nhận thức được mức độ nguy hiểm của hành vi xả nước thải gây ô nhiễm, pháp luật Việt Nam đã xây dựng hệ thống quy định tương đối đầy đủ nhằm kiểm soát hoạt động này, từ việc quy định nghĩa vụ xử lý nước thải, yêu cầu cấp giấy phép môi trường, quan trắc môi trường đến việc áp dụng các chế tài xử phạt nghiêm khắc đối với các tổ chức, cá nhân vi phạm. Hiện nay, hành vi xả nước thải trái quy định không chỉ có thể bị xử phạt vi phạm hành chính với mức tiền phạt lên đến hàng tỷ đồng mà trong những trường hợp đặc biệt nghiêm trọng còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội gây ô nhiễm môi trường.
Thực tiễn thời gian gần đây cho thấy các cơ quan quản lý nhà nước đã tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về bảo vệ môi trường. Một trong những vụ việc thu hút sự quan tâm của dư luận là việc Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ bị xử phạt hơn 2 tỷ đồng do có nhiều hành vi vi phạm liên quan đến hoạt động xả nước thải. Đây là minh chứng cho thấy mọi tổ chức, doanh nghiệp, kể cả các cơ sở khám chữa bệnh, đều phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường và sẽ phải chịu trách nhiệm pháp lý nếu để xảy ra vi phạm.
Trong bài viết này, Công ty Luật Tân Cảng sẽ phân tích các quy định của pháp luật hiện hành về hoạt động xả nước thải; làm rõ các hành vi bị nghiêm cấm, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân phát sinh nước thải; phân tích các chế tài xử phạt hành chính và trách nhiệm hình sự đối với hành vi gây ô nhiễm môi trường.
CÁC HÀNH VI XẢ NƯỚC THẢI BỊ NGHIÊM CẤM
Theo khoản 2 Điều 6 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, một trong những hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động bảo vệ môi trường là xả nước thải, xả khí thải chưa được xử lý đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường ra môi trường.
Quy định này thể hiện nguyên tắc mọi nguồn nước thải phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, y tế hoặc sinh hoạt đều phải được thu gom và xử lý đạt quy chuẩn kỹ thuật trước khi xả vào nguồn tiếp nhận. Việc xử lý không đạt yêu cầu hoặc cố ý xả trực tiếp ra sông, hồ, kênh, rạch, biển hoặc hệ thống thoát nước đều có thể bị coi là hành vi vi phạm pháp luật.
Ngoài hành vi xả nước thải chưa qua xử lý, pháp luật còn nghiêm cấm nhiều hành vi khác như chôn lấp, đổ, thải hoặc đốt chất thải không đúng quy định; phát tán chất độc hại, tác nhân gây bệnh ra môi trường; gây tiếng ồn, độ rung hoặc phát thải khói, bụi, khí độc vượt quy chuẩn kỹ thuật môi trường.
XẢ NƯỚC THẢI RA MÔI TRƯỜNG BỊ XỬ PHẠT NHƯ THẾ NÀO?
Tùy thuộc vào tính chất của nước thải, mức độ vượt quy chuẩn kỹ thuật và lưu lượng nước thải phát sinh, hành vi vi phạm sẽ bị xử phạt theo Nghị định số 45/2022/NĐ-CP.
(i) Vi phạm đối với nước thải chứa các thông số môi trường thông thường
Điều 18 Nghị định 45/2022/NĐ-CP quy định xử phạt đối với hành vi xả nước thải có chứa các thông số môi trường thông thường vượt quy chuẩn kỹ thuật:
Đối với các trường hợp mức vượt quy chuẩn < 1,1 lần (tương đương vượt không quá 10%) có thể bị áp dụng hình thức cảnh cáo.
Nếu mức vượt từ 1,1 lần trở lên hoặc tái phạm nhiều lần thì người vi phạm sẽ bị xử phạt bằng tiền. Mức xử phạt được xác định căn cứ vào nhiều yếu tố như: Mức vượt quy chuẩn kỹ thuật môi trường; Lưu lượng nước thải xả ra trong 24 giờ; Số lượng thông số ô nhiễm vượt quy chuẩn; Tình tiết tăng nặng hoặc giảm nhẹ theo quy định của pháp luật.
Khi lưu lượng nước thải và mức độ ô nhiễm càng lớn thì mức xử phạt cũng tăng tương ứng, có thể lên tới hàng trăm triệu đồng hoặc cao hơn đối với tổ chức vi phạm.
(ii) Vi phạm đối với nước thải chứa các thông số môi trường nguy hại
Đối với nước thải có chứa các thông số môi trường nguy hại hoặc có chỉ số pH nằm ngoài ngưỡng quy chuẩn kỹ thuật, Điều 19 Nghị định 45/2022/NĐ-CP quy định mức xử phạt nghiêm khắc hơn.
Tương tự Điều 18, trường hợp vượt quy chuẩn dưới 1,1 lần có thể bị cảnh cáo. Tuy nhiên, khi mức vượt cao hơn hoặc hành vi tái phạm, mức tiền phạt sẽ được áp dụng theo lưu lượng nước thải và mức độ vượt quy chuẩn. Do tính chất nguy hiểm của các thông số ô nhiễm này đối với sức khỏe con người và hệ sinh thái, mức xử phạt thường cao hơn so với nước thải chỉ chứa các thông số môi trường thông thường.
Ngoài hình thức phạt tiền, cơ quan có thẩm quyền còn có thể áp dụng các biện pháp xử lý bổ sung như đình chỉ hoạt động của nguồn gây ô nhiễm, buộc thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả, cải tạo môi trường hoặc chi trả chi phí xử lý ô nhiễm theo quy định của pháp luật.
HỆ THỐNG XỬ LÝ NƯỚC THẢI PHẢI ĐÁP ỨNG NHỮNG YÊU CẦU NÀO?
Để bảo đảm việc xả nước thải không gây ô nhiễm môi trường, Điều 87 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 quy định hệ thống xử lý nước thải phải đáp ứng các yêu cầu cơ bản sau:
Thứ nhất, công nghệ xử lý phải phù hợp với đặc điểm, tính chất và thành phần của loại nước thải phát sinh.
Thứ hai, công suất của hệ thống xử lý phải đáp ứng được lưu lượng nước thải tối đa phát sinh trong quá trình hoạt động, tránh tình trạng quá tải dẫn đến nước thải không được xử lý triệt để.
Thứ ba, nước thải sau xử lý phải đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường trước khi xả ra nguồn tiếp nhận.
Thứ tư, hệ thống xử lý phải được vận hành thường xuyên, liên tục và đúng quy trình kỹ thuật. Việc xây dựng hệ thống nhưng không vận hành hoặc vận hành không đúng quy trình vẫn có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật.
Thứ năm, chủ nguồn thải phải xây dựng phương án phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường đối với hệ thống xử lý nước thải; đồng thời điểm xả thải phải được xác định tọa độ, lắp đặt biển báo hoặc ký hiệu rõ ràng để tạo điều kiện thuận lợi cho công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát của cơ quan quản lý nhà nước.
QUY ĐỊNH VỀ XỬ LÝ NƯỚC THẢI TẠI KHU DÂN CƯ
Bên cạnh các doanh nghiệp và cơ sở sản xuất, Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 cũng quy định trách nhiệm đối với hoạt động thu gom và xử lý nước thải tại khu dân cư.
Theo khoản 2 Điều 86 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020:
Nước thải sinh hoạt phát sinh từ hộ gia đình, cá nhân và tổ chức phải được thu gom, đấu nối vào hệ thống thu gom và xử lý nước thải theo quy định.
Đối với nước thải phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh và dịch vụ trong khu vực đô thị, chủ cơ sở phải thực hiện xử lý sơ bộ trước khi đấu nối vào hệ thống xử lý nước thải tập trung. Nước thải sau xử lý sơ bộ phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật do đơn vị quản lý hệ thống hoặc cơ quan có thẩm quyền quy định.
Trường hợp khu vực chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung thì nước thải phải được thu gom và xử lý đạt yêu cầu về bảo vệ môi trường trước khi xả vào nguồn tiếp nhận.
Các quy định này nhằm hạn chế tình trạng ô nhiễm nguồn nước tại khu dân cư, đồng thời góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phát triển bền vững.
Liên hệ Luật sư tư vấn:
Trên đây là những phân tích của Công ty Luật Tân Cảng về các quy định pháp luật về hành vi xả nước thải ra môi trường. Để được tư vấn cụ thể hơn về các vấn đề pháp lý liên quan, cũng như được giải đáp các thắc mắc, được hỗ trợ rà soát hồ sơ pháp lý, đánh giá chứng cứ và xây dựng phương án giải quyết phù hợp khi gặp phải các vướng mắc pháp lý tương tự, quý khách hàng có thể liên hệ với Công ty Luật Tân Cảng qua thông tin bên dưới. Với đội ngũ Luật sư chuyên nghiệp và nhiều kinh nghiệm, Công ty Luật Tân Cảng luôn sẵn sàng lắng nghe những khó khăn và đồng hành cùng quý khách hàng trong suốt quá trình bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Công ty Luật TNHH MTV Tân Cảng
Địa chỉ: Tầng 2, số 85, đường số 13, Khu dân cư Vạn Phúc 1, phường Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh
Điện thoại: 0965 921 058
Email: luattancang@gmail.com
Website: luattancang.com