Câu hỏi của người dân: Hiện nay tôi đang tranh chấp về khoản vay với một người quen và đã nộp đơn khởi kiện lên Tòa án đề nghị giải quyết. Tuy nhiên, Tòa án yêu cầu tôi nộp sao kê tài khoản về các lần giao dịch chuyển tiền nhằm chứng minh việc cho vay nợ. Nhưng tôi không biết mình có thể tự yêu cầu Ngân hàng sao kê hay không và đó có được xem là tài liệu, chứng cứ hợp pháp không?
Luật sư tư vấn:
Sao kê (thường gặp nhất là sao kê tài khoản ngân hàng) là văn bản sao chép lại chi tiết toàn bộ lịch sử các giao dịch phát sinh của một tài khoản trong một khoảng thời gian nhất định. Trong hoạt động tố tụng (thường trong lĩnh vực dân sự, kinh doanh thương mại, hình sự), bảng sao kê tài khoản ngân hàng không tự nhiên được coi là chứng cứ mà phải đáp ứng các điều kiện nghiêm ngặt của pháp luật để có giá trị chứng minh.
(1).png)
SAO KÊ NGÂN HÀNG LÀ GÌ?
Một bản sao kê chuẩn thường bao gồm:
Thông tin chủ tài khoản: Họ tên, số tài khoản, số CMND/CCCD/Hộ chiếu, địa chỉ.
Số dư đầu kỳ: Số tiền có trong tài khoản tại thời điểm bắt đầu khoảng thời gian sao kê.
Chi tiết giao dịch: Ngày/giờ giao dịch, số tiền âm (rút ra, chuyển đi, thanh toán) hoặc số tiền dương (nhận vào), nội dung chuyển tiền, số hóa đơn/mã giao dịch.
Số dư cuối kỳ: Số tiền còn lại trong tài khoản tại thời điểm kết thúc kỳ sao kê.
Các hình thức sao kê phổ biến
Sao kê trực tuyến (Online): Khách hàng tự tra cứu qua Internet Banking hoặc ứng dụng Mobile Banking. Hình thức này nhanh chóng, miễn phí nhưng chỉ có giá trị theo dõi cá nhân, không có giá trị pháp lý để làm thủ tục hành chính.
Sao kê trực tiếp (Có dấu mộc): Khách hàng ra văn phòng giao dịch của ngân hàng yêu cầu in sao kê. Bản sao kê này có chữ ký của giao dịch viên/kiểm soát viên và dấu mộc đỏ của ngân hàng, có đầy đủ giá trị pháp lý.
Trong đời sống và công việc pháp lý, sao kê là một nguồn chứng cứ quan trọng để:
Chứng minh tài chính: Sử dụng khi làm hồ sơ xin Visa du học/du lịch nước ngoài, hoặc chứng minh năng lực tài chính doanh nghiệp.
Hoàn thiện hồ sơ vay vốn: Cung cấp cho ngân hàng để chứng minh nguồn thu nhập ổn định (sao kê tiền lương được chuyển khoản).
Giải quyết tranh chấp: Làm tài liệu, chứng cứ nộp cho Tòa án hoặc Cơ quan điều tra nhằm chứng minh nghĩa vụ thanh toán, các giao dịch chuyển tiền trong các vụ án dân sự, kinh doanh thương mại hoặc hình sự.
Minh bạch tài chính: Kiểm toán nội bộ hoặc làm rõ các khoản thu - chi trong các hoạt động cứu trợ, từ thiện, quỹ chung.
SAO KÊ LÀ MỘT “NGUỒN CHỨNG CỨ”
Để được Tòa án tiếp nhận, sao kê phải thuộc một trong các nguồn chứng cứ được pháp luật thừa nhận. Cụ thể:
Theo Điều 94 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, chứng cứ được thu thập từ các nguồn như tài liệu đọc được, nghe được, nhìn được; dữ liệu điện tử... Bản sao kê giấy là tài liệu đọc được, còn lịch sử giao dịch trên app/web là dữ liệu điện tử.
Theo Điều 87 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, nguồn chứng cứ bao gồm vật chứng; dữ liệu điện tử; tài liệu, đồ vật khác…
Và một bản sao kê muốn có giá trị chứng minh nghĩa vụ thanh toán hoặc giao dịch chuyển tiền thì phải hợp pháp theo khoản 1 Điều 95 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, tức phải là bản chính hoặc bản sao có công chứng, chứng thực hợp pháp hoặc do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cung cấp, xác nhận. Điều này có nghĩa là sao kê chụp màn hình điện thoại (e-banking) nếu chưa được đối chất hoặc kiểm tra mã định danh dữ liệu thì chưa đủ giá trị pháp lý. Sao kê phải có chữ ký và dấu mộc đỏ của ngân hàng (hoặc chữ ký số hợp pháp trong giao dịch điện tử) thì mới được Tòa án công nhận là chứng cứ gốc.
AI CÓ QUYỀN YÊU CẦU SAO KÊ NGÂN HÀNG?
Theo pháp luật Việt Nam, thông tin tài khoản ngân hàng và lịch sử giao dịch thuộc danh mục thông tin bảo mật của khách hàng. Ngân hàng không được phép cung cấp tùy tiện cho bất kỳ ai trừ các đối tượng được luật định.
Và theo Nghị định 117/2018/NĐ-CP: Ngân hàng chỉ được cung cấp thông tin khách hàng cho tổ chức khác, cá nhân khi có sự chấp thuận của khách hàng đó bằng văn bản hoặc bằng hình thức khác theo thỏa thuận. Nhưng để phục vụ công tác giải quyết các vụ án, các cơ quan tiến hành tố tụng có thẩm quyền yêu cầu ngân hàng cung cấp sao kê mà không cần sự đồng ý của chủ tài khoản.
Vậy pháp luật chỉ không cho phép yêu cầu sao kê đối với tài khoản ngân hàng của người khác. Còn để củng cố cho yêu cầu khởi kiện, người dân có thể tự mình yêu cầu sao kê tài khoản ngân hàng của mình theo đúng quy định của pháp luật. Đây cũng là nghĩa vụ chứng minh của đương sự tranh chấp dân sự. Do đó, nếu bạn khởi kiện đòi nợ, đòi tiền thanh toán hợp đồng, hay tranh chấp về nghĩa vụ tài chính... thì việc bạn chủ động cung cấp bản sao kê tài khoản ngân hàng của chính mình (thể hiện dòng tiền đã chuyển đi hoặc dòng tiền chưa được nhận) chính là hành động trực tiếp thực hiện nghĩa vụ chứng minh này. Nó giúp Tòa án có cơ sở thụ lý vụ án và bảo vệ quyền lợi cho bạn một cách nhanh chóng nhất.
Liên hệ Luật sư tư vấn:
Trên đây là những hướng dẫn của Công ty Luật Tân Cảng về sao kê ngân hàng. Để được tư vấn cụ thể hơn về các vấn đề pháp lý liên quan, cũng như được giải đáp các thắc mắc, được hỗ trợ rà soát hồ sơ pháp lý, đánh giá chứng cứ và xây dựng phương án giải quyết phù hợp khi gặp phải các vướng mắc pháp lý tương tự, quý khách hàng có thể liên hệ với Công ty Luật Tân Cảng qua thông tin bên dưới. Với đội ngũ Luật sư chuyên nghiệp và nhiều kinh nghiệm, Công ty Luật Tân Cảng luôn sẵn sàng lắng nghe những khó khăn và đồng hành cùng quý khách hàng trong suốt quá trình bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Công ty Luật TNHH MTV Tân Cảng
Địa chỉ: Tầng 2, số 85, đường số 13, Khu dân cư Vạn Phúc 1, phường Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh
Điện thoại: 0965 921 058
Email: luattancang@gmail.com
Website: luattancang.com