GIẢI THỂ VÀ PHÁ SẢN: LỰA CHỌN NÀO AN TOÀN HƠN CHO CHỦ DOANH NGHIỆP?

 Câu hỏi của người dân: Công ty của tôi được thành lập vào năm 2020 và có hơn 100 nhân công làm việc thường xuyên tại xưởng và văn phòng công ty. Tuy nhiên từ đầu năm 2025 đến nay tình hình kinh tế khó khăn dẫn đến hoạt động của công ty cũng không còn ổn định, thường xuyên trong tình trạng thiếu vắng đơn hàng phải cắt giảm nhân sự. Bây giờ tôi muốn chấm dứt hoạt động của công ty nhưng không biết lựa chọn thủ tục giải thể hay phá sản sẽ tốt hơn cho tôi?

Luật sư tư vấn:

Nhiều người thường đánh đồng “giải thể” và “phá sản”, nhưng về mặt pháp lý, đây là hai lối đi hoàn toàn khác nhau cho một doanh nghiệp muốn rút lui khỏi thị trường. Tuy nhiên, không có lựa chọn nào là an toàn tuyệt đối một cách tự nhiên, mà sự an toàn phụ thuộc vào khả năng tài chính hiện tại của doanh nghiệp.

NHƯ THẾ NÀO LÀ GIẢI THỂ DOANH NGHIỆP?
Giải thể doanh nghiệp có thể hiểu đơn giản là việc chấm dứt sự tồn tại và hoạt động kinh doanh của một công ty.
Theo khoản 1 Điều 207 Luật Doanh nghiệp năm 2020, sửa đổi bổ sung năm 2025, doanh nghiệp có thể bị giải thể khi rơi vào các trường hợp sau:
“a) Kết thúc thời hạn hoạt động đã ghi trong Điều lệ công ty mà không có quyết định gia hạn;
b) Theo nghị quyết, quyết định của chủ doanh nghiệp đối với doanh nghiệp tư nhân, của Hội đồng thành viên đối với công ty hợp danh, của Hội đồng thành viên, chủ sở hữu công ty đối với công ty trách nhiệm hữu hạn, của Đại hội đồng cổ đông đối với công ty cổ phần;
c) Công ty không còn đủ số lượng thành viên, cổ đông tối thiểu theo quy định của Luật này trong thời hạn 06 tháng liên tục mà không làm thủ tục chuyển đổi loại hình doanh nghiệp;
d) Bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, trừ trường hợp Luật Quản lý thuế có quy định khác”
Và trình tự, thủ tục giải thể doanh nghiệp phải được thực hiện theo quy định tại Điều 208 Luật này. Đây thuần túy là thủ tục hành chính giữa doanh nghiệp với cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan thuế mà không có sự can thiệp của Tòa án, không có tranh chấp kéo dài.
Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp được lựa chọn con đường này là phải “bảo đảm thanh toán hết các khoản nợ, nghĩa vụ tài sản khác và không trong quá trình giải quyết tranh chấp tại Tòa án hoặc Trọng tài” theo khoản 2 Điều 207 Luật Doanh nghiệp năm 2020, sửa đổi bổ sung năm 2025.
NHƯ THẾ NÀO LÀ PHÁ SẢN?
Dưới góc độ pháp luật doanh nghiệp và pháp luật về phá sản, thủ tục phá sản được xây dựng như một “tấm khiên bảo hộ” hợp pháp cho cả doanh nghiệp lẫn chủ sở hữu khi đã mất khả năng thanh toán.
Trước hết, theo khoản 2 Điều 4 Luật Phá sản năm 2014, phá sản được định nghĩa là “tình trạng của doanh nghiệp, hợp tác xã mất khả năng thanh toán và bị Tòa án nhân dân ra quyết định tuyên bố phá sản”. Vậy, một doanh nghiệp (hoặc hợp tác xã) bị coi là phá sản khi hội tụ đủ 2 điều kiện sau:
Mất khả năng thanh toán: Doanh nghiệp không thực hiện nghĩa vụ thanh toán khoản nợ trong thời hạn 3 tháng kể từ ngày đến hạn thanh toán.
Bị Tòa án nhân dân tuyên bố phá sản: Mất khả năng thanh toán mới chỉ là “tình trạng”, còn doanh nghiệp chỉ chính thức bị coi là phá sản khi có quyết định bằng văn bản của Tòa án.
Và theo Điều 5 của Luật này thì có 6 nhóm chủ thể có quyền, nghĩa vụ nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản. Khi Tòa án thụ lý và tiến hành thanh lý tài sản còn lại của doanh nghiệp bị phá sản, số tiền thu được sẽ không chia đều mà được trả theo thứ tự ưu tiên rất nghiêm ngặt.
Đặc biệt, thủ tục phá sản sẽ gây ra nhiều hệ lụy pháp lý cho chủ doanh nghiệp như có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ sau khi doanh nghiệp, hợp tác xã bị tuyên bố phá sản theo Điều 130 Luật Phá sản năm 2014.
THỦ TỤC NÀO LÀ AN TOÀN HƠN?

Từ những phân tích như trên, có thể thấy được những sự khác biệt cơ bản giữa hai thủ tục pháp lý này:

Vậy nên, để quyết định con đường nào an toàn, hãy xác định rằng tổng tài sản của doanh nghiệp bao gồm: tiền mặt, hàng tồn kho, máy móc, khoản phải thu có lớn hơn tổng số nợ (ngân hàng, đối tác, thuế, lương) để đảm bảo khả năng thanh toán của doanh nghiệp không?
Nếu doanh nghiệp vẫn còn đủ khả năng để thực hiện các nghĩa vụ tài sản theo quy định pháp luật thì thủ tục giải thể sẽ là một lựa chọn phù hợp để chấm dứt hoạt động của doanh nghiệp mà không gây ra những ảnh hưởng về sau cho chủ doanh nghiệp hoặc những người giữ chức vụ quản lý khác.
Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp đã mất khả năng thanh toán, không còn đủ khả năng ể thực hiện các nghĩa vụ tài sản thì việc lựa chọn thủ tục phá sản sẽ là an toàn hơn hết để đóng băng các khoản nợ, tránh việc nợ chồng nợ. Đồng thời, bảo vệ tài sản riêng của chủ doanh nghiệp đối doanh nghiệp là công ty TNHH hoặc công ty cổ phần.
Liên hệ Luật sư tư vấn:
Trên đây là những phân tích của Công ty Luật Tân Cảng về sự khác biệt cơ bản giữa thủ tục giải thể và phá sản doanh nghiệp. Để được tư vấn cụ thể hơn về các vấn đề pháp lý liên quan, cũng như được giải đáp các thắc mắc, được hỗ trợ rà soát hồ sơ pháp lý, đánh giá chứng cứ và xây dựng phương án giải quyết phù hợp khi gặp phải các vướng mắc pháp lý tương tự, quý khách hàng có thể liên hệ với Công ty Luật Tân Cảng qua thông tin bên dưới. Với đội ngũ Luật sư chuyên nghiệp và nhiều kinh nghiệm, Công ty Luật Tân Cảng luôn sẵn sàng lắng nghe những khó khăn và đồng hành cùng quý khách hàng trong suốt quá trình bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Công ty Luật TNHH MTV Tân Cảng
Địa chỉ: Tầng 2, số 85, đường số 13, Khu dân cư Vạn Phúc 1, phường Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh
Điện thoại: 0965 921 058
Email: luattancang@gmail.com
Website: luattancang.com