VỤ LẬT CA NÔ PHÚ QUỐC: PHÂN TÍCH TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ CÁC BÊN

Hậu quả của vụ việc là đặc biệt nghiêm trọng với 15 nạn nhân tử vong (đều là công dân Ấn Độ) và nhiều người khác bị thương. Xét dưới góc độ pháp lý, đây không chỉ đơn thuần là một tai nạn rủi ro trên biển mà còn làm phát sinh các quan hệ pháp luật hình sự, dân sự và hành chính phức tạp, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của cơ quan tiến hành tố tụng để xác định sai phạm của các tổ chức, cá nhân có liên quan.

DIỄN BIẾN TỐ TỤNG VÀ CÁC THÔNG TIN ĐÃ XÁC MINH
Ngay sau khi sự cố xảy ra, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh An Giang đã nhanh chóng tiếp nhận hiện trường và tiến hành các bước điều tra ban đầu.
Khởi tố vụ án hình sự: Ngày 12/7, cơ quan chức năng đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự để điều tra về hành vi vi phạm các quy định về an toàn giao thông đường thủy nội địa.
Áp dụng biện pháp ngăn chặn: Thuyền trưởng điều khiển phương tiện là ông Nguyễn Hồng Hải (57 tuổi) đã bị tạm giữ hình sự để phục vụ công tác điều tra. Ông Hải là người trực tiếp điều hành ca nô vào thời điểm xảy ra tai nạn.
Tình trạng phương tiện và pháp nhân: Ca nô gặp nạn thuộc quyền sở hữu và quản lý của Công ty TNHH Du lịch Minh Huy PQ (tên giao dịch: Ocean Pearl Travel), do ông Diệp Nguyên Quốc làm người đại diện theo pháp luật. Theo thông tin từ doanh nghiệp, phương tiện này được đóng mới 100%, mới đưa vào vận hành vài tháng và có đầy đủ giấy chứng nhận đăng kiểm.
PHÂN TÍCH TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ TRONG VỤ ÁN
Trách nhiệm hình sự của người điều khiển phương tiện
Trọng tâm của công tác điều tra hiện nay xoay quanh hành vi của thuyền trưởng Nguyễn Hồng Hải. Dưới góc độ Luật Hình sự, hành vi này có thể bị xem xét theo Điều 272 Bộ luật Hình sự 2015 về tội "Vi phạm quy định về giao thông đường thủy" quy định:
“Điều 272. Tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường thủy
1. Người nào điều khiển phương tiện giao thông đường thủy mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường thủy gây thiệt hại cho người khác thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:
a) Làm chết người;
b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;
c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;
d) Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm:
a) Không có bằng, giấy chứng nhận khả năng chuyên môn hoặc chứng chỉ chuyên môn phù hợp với chức danh, loại phương tiện theo quy định;
b) Trong tình trạng có sử dụng rượu, bia mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định, có sử dụng chất ma túy hoặc chất kích thích mạnh khác;
c) Bỏ chạy để trốn tránh trách nhiệm hoặc cố ý không cứu giúp người bị nạn;
d) Không chấp hành hiệu lệnh của người chỉ huy hoặc người có thẩm quyền điều khiển, giữ gìn trật tự, an toàn giao thông đường thủy;
đ) Làm chết 02 người;
e) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 122% đến 200%;
g) Gây thiệt hại về tài sản từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:
a) Làm chết 03 người trở lên;
b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 03 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này 201% trở lên;
c) Gây thiệt hại về tài sản 1.500.000.000 đồng trở lên.
4. Vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường thủy trong trường hợp có khả năng thực tế dẫn đến hậu quả quy định tại một trong các điểm a, b và c khoản 3 Điều này nếu không được ngăn chặn kịp thời, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm.
5. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.”
Như vậy cơ quan điều tra sẽ làm rõ liệu thuyền trưởng có vi phạm các quy tắc vận hành an toàn như: chở quá số người quy định, không trang bị đủ thiết bị cứu sinh, vận hành sai quy trình trong điều kiện thời tiết xấu, hoặc không có chứng chỉ chuyên môn phù hợp. Mặc dù nguồn tin cho biết nguyên nhân ban đầu có thể do "sóng to gió lớn", nhưng luật pháp yêu cầu người điều khiển phải có trách nhiệm đánh giá rủi ro và đảm bảo an toàn tuyệt đối cho hành khách khi rời bến.
Về hậu quả: Với 15 người chết, đây là tình tiết định khung tăng nặng cao nhất theo quy định pháp luật, do gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Trách nhiệm của pháp nhân - Công ty TNHH Du lịch Minh Huy PQ
Mặc dù Bộ luật Hình sự Việt Nam hiện hành chưa quy định trách nhiệm hình sự của pháp nhân đối với nhóm tội phạm về giao thông, nhưng Công ty Minh Huy PQ vẫn phải đối mặt với các trách nhiệm pháp lý khác:
Trách nhiệm dân sự (Bồi thường thiệt hại): Theo quy định của Bộ luật Dân sự về bồi thường thiệt hại do người của pháp nhân gây ra, công ty phải có trách nhiệm bồi thường cho các gia đình nạn nhân. Thực tế, doanh nghiệp đã bước đầu thực hiện hỗ trợ 2.000 USD mỗi nạn nhân tử vong và đài thọ chi phí đưa thi thể về nước. Tuy nhiên, đây mới chỉ là khoản hỗ trợ ban đầu, mức bồi thường cuối cùng sẽ phụ thuộc vào thỏa thuận giữa các bên hoặc quyết định của Tòa án dựa trên các chi phí thực tế và tổn thất tinh thần.
Trách nhiệm hành chính và giấy phép: Cơ quan quản lý sẽ thanh tra lại toàn bộ quy trình vận hành, giấy phép kinh doanh lữ hành, vận tải và việc chấp hành các quy định về an toàn của công ty. Nếu phát hiện sai phạm trong quản lý lao động (sử dụng thuyền viên không đủ điều kiện) hoặc quy trình an toàn, công ty có thể bị đình chỉ hoạt động hoặc thu hồi giấy phép.
Khía cạnh Bảo hiểm trong vụ tai nạn
Thông tin từ chủ doanh nghiệp xác nhận phương tiện và du khách đều đã được mua bảo hiểm. Trong các vụ tai nạn đường thủy du lịch, có hai loại bảo hiểm chính thường xuất hiện:
Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ tàu đối với hành khách: Đây là loại hình bắt buộc. Đơn vị bảo hiểm sẽ thay mặt chủ tàu chi trả các khoản bồi thường trong phạm vi mức trách nhiệm đã ký kết.
Bảo hiểm tai nạn du lịch: Dành cho hành khách.
Việc doanh nghiệp đang liên hệ với đơn vị bảo hiểm để xử lý thủ tục là một bước đi cần thiết nhằm giảm bớt gánh nặng tài chính và đảm bảo quyền lợi cho thân nhân người quá cố.
GÓC ĐỘ QUAN ĐIỂM CỦA LUẬT SƯ CHUYÊN TRÁCH
Từ góc nhìn chuyên môn của một luật sư, vụ việc này chứa đựng nhiều yếu tố cần được làm sáng tỏ bằng chứng cứ khoa học thay vì chỉ dựa trên các báo cáo hành chính sơ bộ.
Thứ nhất, về yếu tố "Bất khả kháng" và "Lỗi hỗn hợp": Phía doanh nghiệp và một số báo cáo đề cập đến yếu tố thời tiết (sóng lớn). Trong pháp lý, để được coi là sự kiện bất khả kháng, yếu tố đó phải là khách quan, không thể dự báo và không thể khắc phục mặc dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết. Tuy nhiên, với các phương tiện hiện đại và hệ thống dự báo thời tiết tại Phú Quốc, nếu cơ quan điều tra chứng minh được rằng tại thời điểm đó đã có cảnh báo nguy hiểm hoặc tình trạng biển không phù hợp để ca nô xuất bến, thì yếu tố "sóng lớn" sẽ không còn là lý do miễn trừ trách nhiệm, mà ngược lại, đó là lỗi cố ý gián tiếp hoặc vô ý do quá tự tin của người điều khiển và đơn vị tổ chức.
Thứ hai, tính hợp chuẩn của thiết kế phương tiện: Có thông tin đặt ra câu hỏi về việc tại sao phương tiện lại có thiết kế "kín mít", gây khó khăn cho việc thoát hiểm khi lật. Dưới góc độ luật sư, chúng tôi cần xem xét hồ sơ đăng kiểm và bản vẽ thiết kế đã được Cục Đăng kiểm phê duyệt. Nếu thiết kế này mặc dù đúng quy định nhưng thực tế không đảm bảo khả năng thoát nạn trong tình huống khẩn cấp, đây có thể là một lỗ hổng trong quy chuẩn kỹ thuật mà các cơ quan quản lý nhà nước cần chịu trách nhiệm liên đới.
Thứ ba, bảo hộ công dân và yếu tố quốc tế: Do các nạn nhân là người nước ngoài (Ấn Độ), vụ việc này chịu sự giám sát chặt chẽ từ Bộ Ngoại giao và các cơ quan lãnh sự. Quy trình giải quyết bồi thường sẽ phức tạp hơn do phải áp dụng các quy tắc về tư pháp quốc tế nếu gia đình nạn nhân yêu cầu giải quyết tại tòa án quốc tế hoặc dựa trên các công ước hàng hải mà Việt Nam tham gia. Việc Chính phủ chỉ đạo khẩn trương hỗ trợ gia đình nạn nhân và thực hiện các thủ tục bảo hộ là một động thái đúng đắn nhằm duy trì hình ảnh du lịch an toàn và quan hệ ngoại giao.
Thứ tư, về mức độ bồi thường: Khoản hỗ trợ ban đầu 2.000 USD/người là cử chỉ nhân đạo của doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo quy định pháp luật bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, mức bồi thường đối với tính mạng con người bao gồm: chi phí mai táng hợp lý, khoản thu nhập bị mất hoặc giảm sút của nạn nhân, và tiền bù đắp tổn thất tinh thần (tối đa 100 lần mức lương cơ sở nếu không thỏa thuận được). Luật sư khuyến nghị doanh nghiệp cần chủ động thương lượng một mức bồi thường thỏa đáng, tiệm cận với tiêu chuẩn quốc tế để tránh các vụ kiện tụng kéo dài có thể gây thiệt hại lớn hơn về uy tín.
Liên hệ Luật sư tư vấn:
Trên đây là những phân tích của Công ty Luật Tân Cảng về vụ lật ca nô phú quốc: phân tích trách nhiệm pháp lý các bên . Để được tư vấn cụ thể hơn về các vấn đề pháp lý liên quan, cũng như được giải đáp các thắc mắc, được hỗ trợ rà soát hồ sơ pháp lý, đánh giá chứng cứ và xây dựng phương án giải quyết phù hợp khi gặp phải các vướng mắc pháp lý tương tự, quý khách hàng có thể liên hệ với Công ty Luật Tân Cảng qua thông tin bên dưới. Với đội ngũ Luật sư chuyên nghiệp và nhiều kinh nghiệm, Công ty Luật Tân Cảng luôn sẵn sàng lắng nghe những khó khăn và đồng hành cùng quý khách hàng trong suốt quá trình bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Công ty Luật TNHH MTV Tân Cảng
Địa chỉ: Tầng 2, số 85, đường số 13, Khu dân cư Vạn Phúc 1, phường Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh
Điện thoại: 0965 921 058
Email: luattancang@gmail.com
Website: luattancang.com